Voorwoord

Geachte lezer,

Voor u ligt de conceptbegroting 2026 en de meerjarenraming tot en met 2029. Waar eerder dit jaar nog sprake was van een aanzienlijk negatief saldo voor deze jaren, oplopend tot ruim negen miljoen euro in de laatste jaarschijf, laat de raming nu een positief saldo zien voor de eerste twee jaren en slechts een bescheiden tekort voor de laatste twee jaren. 

Aan de verbetering van de prognose is een intensief proces voorafgegaan. Uitgangspunt was om oplossingen te vinden voor de verwachte tekorten ten gevolge van de verlaging van het gemeentefonds, de snel oplopende kosten in de jeugdzorg en de steeds hogere bijdrage aan gemeenschappelijke regelingen. Tijdens het proces, dat liep van de jaarwisseling tot medio september, is gezocht naar mogelijkheden om de baten te verhogen, de lasten te verlagen en grip te krijgen op onze bijdrage aan de GR-en. Uiteindelijk is het gelukt om door een combinatie van maatregelen, waartoe de gemeenteraad eind maart en begin september heeft besloten, en de (alsnog) landelijke compensatie via het gemeentefonds, zoals door het rijk aangekondigd in de meicirculaire, een sluitende begroting voor 2026 te presenteren, evenals een duidelijk verbeterde prognose voor latere jaren. 

Er is een aantal redenen waarom deze begroting beleidsarm is. Zo vormt het eerste kwartaal van 2026 de laatste periode van de huidige bestuursperiode. De doelen uit het in 2022 opgestelde bestuursakkoord zijn grotendeels in gang gezet of reeds gerealiseerd. Het college laat graag ruimte aan de nieuwe gemeenteraad, die in maart 2026 zal worden gekozen, om voor de komende periode van vier jaar een aantal aangepaste beleidsdoelen te formuleren. Mede daarom is een gezond financieel perspectief van belang en is het goed dat nu ook de raming voor 2027 een positief saldo laat zien.

Wel gelden voor de meerjarenraming een aantal kanttekeningen. De gemeente Castricum is, net als andere gemeenten, voor meer dan de helft van zijn inkomsten afhankelijk van de bijdrage van het rijk. Mutaties in het gemeentefonds, of de verdeling daarvan, hebben direct invloed op onze ramingen. Ook blijft het grip krijgen op gemeenschappelijke regelingen afhankelijk van het draagvlak dat hiervoor bestaat bij andere deelnemers. We zien dat ook autonome ontwikkelingen van invloed zijn op het financieel perspectief. En de geraamde verhogingen van inkomsten vanaf 2027 zijn mede afhankelijk van besluiten die de nieuwe gemeenteraad daar nog over dient te nemen, zoals bij de jaarlijkse vaststelling van de belastingverordeningen. 

Het oorspronkelijke vertrekpunt om te komen tot een meerjarig, structureel sluitend, financieel perspectief is nog steeds van toepassing: veel mensen worden door de ombuigingen een beetje geraakt, maar niemand wordt hard geraakt. Het college dankt de gemeenteraad en onze maatschappelijke partners voor de niet altijd makkelijke, maar steeds constructieve gesprekken. Met de begroting die nu voorligt en een verwacht positief saldo van bijna een miljoen euro kunnen we samen het nieuwe jaar in!

Castricum, september 2025

College van Burgemeester en Wethouders