Programma 3. Een leefbare gemeente

3A. Wonen en leefomgeving

Terug naar navigatie - - 3A. Wonen en leefomgeving

Inleiding

Terug naar navigatie - 3A. Wonen en leefomgeving - Inleiding

In de gemeente is het goed wonen in een prettige woonomgeving en een aantrekkelijk voorzieningenniveau. Maar op dit moment met een te klein woningaanbod. Met dit voor ogen richten we onze inspanningen op de volgende thema’s:

  1. Woningbouw;
  2. Huisvesting.

Hoe zien we of we dat bereiken?
Als onze inspanningen slagen zien wij dat terug in:

  • Realisatie van een ambitieus woningbouwprogramma;
  • Actuele Doelgroepenverordening en Huisvestingsverordening.

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - 3A. Wonen en leefomgeving - Wat willen we bereiken?

Woningbouw

Terug naar navigatie - 3A. Wonen en leefomgeving - Wat willen we bereiken? - Woningbouw

In het collegeprogramma staat woningbouw bovenaan de lijst met een reden. Het is de belangrijkste opgave voor de komende jaren. De woningnood is hoog en daarom wordt er volop gebouwd of zijn projecten in voorbereiding. Het doel is duidelijk: meer en beter passende woningen voor onze inwoners. Veel mensen in onze gemeente zijn op zoek naar geschikte woonruimte. 
Het aanbod van geschikte woningen is niet voldoende om aan de vraag te voldoen. Een einde aan het woningtekort en een evenwichtige verdeling is het doel.

Huisvesting

Terug naar navigatie - 3A. Wonen en leefomgeving - Wat willen we bereiken? - Huisvesting

Door actief te sturen met huisvestingsbeleid bereiken wij een evenwichtige verdeling van met name nieuwbouwwoningen.

Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord

Terug naar navigatie - 3A. Wonen en leefomgeving - Wat willen we bereiken? - Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord

Voor regio de Noord-Holland Noord is geconstateerd dat een integrale bovenregionale visie in de vorm van een Ontwikkelperspectief ontbreekt. In het proces van het provinciaal ruimtelijk voorstel is daarom voor dit gebied een analysedocument gemaakt met (boven)regionale opgaven. Provincie Noord-Holland, de gemeenten in Noord-Holland Noord en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) werken gezamenlijk aan het Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord.

De opgaven zoals wonen, werken, economie, mobiliteit, landbouw, landschap, water en bodem, vragen om een integrale benadering en om een bijdrage van het Rijk. 

 

Wat gaat het kosten?

Terug naar navigatie - 3A. Wonen en leefomgeving - Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000
Exploitatie
Meerjaren begroting 2026
Meerjaren begroting 2027
Meerjaren begroting 2028
Meerjaren begroting 2029
Baten
1.133
2.783
2.327
1.632
Lasten
-4.216
-6.053
-5.730
-5.173
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-3.083
-3.270
-3.403
-3.542

Financiële mutaties

Terug naar navigatie - 3A. Wonen en leefomgeving - Financiële mutaties
Omschrijving
Bedragen x € 1.000
2026
2027
2028
2029
I/S
Overige mutaties begroting 2026
aut
3a
1
Omgevingsvisie naar STOP-TPOD versie
10
N
I
aut
3a
2
Actualisatie huisvestingsverordening en volkshuisvestingsprogramma
13
N
I
aut
3a
3
Correctie legesraming 2026
400
N
I
aut
3a
4
Leges omgevingsvergunningen en bestemmingsplannen
3
V
3
V
3
V
3
V
S
aut
3a
5
Indexatie huurinkomsten voor dit PO
2
V
3
V
4
V
6
V
S
aut
3a
6
Kostenverdeelstaat BUCH bijdrage o.b.v. begroting 2026
149
N
200
N
198
N
338
N
S
Totaal 3a
567
N
194
N
191
N
329
N

Financiële toelichting

Terug naar navigatie - 3A. Wonen en leefomgeving - Financiële toelichting

3a. 1 Omgevingsvisie naar STOP-TPOD versie
Alle omgevingsvisies staan in pdf formaat op de site. De wetgeving schrijft voor dat uiterlijk 31-12-2026 de documenten omgezet moeten worden van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) naar Standaard officiële publicaties en toepassingsprofielen voor omgevingsdocumenten (STOP-TPOD). Dit leidt tot nog niet geraamde lasten.

3a. 2 Actualisatie Huisvestingverordening en volkshuisvestingsprogramma
Als gevolg van recente wijzigingen in de Huisvestingswet en de verwachte inwerkingtreding van de Wet Versterking regie op volkshuisvesting per 01-01-2026 moet de Huisvestingsverordening worden herzien. Vóór 1 januari 2027 dient onder andere een urgentieregeling voor kwetsbare doelgroepen te zijn opgenomen, afgestemd op regionaal niveau. De aanpassing is noodzakelijk om te voldoen aan de lokale wetgeving.  Op 3 juli 2025 is het wetsvoorstel Wet Versterking regie op de volkshuisvesting aangenomen door de Tweede Kamer. Naar verwachting treedt de wet op 1 januari 2026 in werking en voegt deze een nieuwe verplichting toe aan de Omgevingswet. Het is wettelijk verplicht om voor 1 januari 2027 een volkshuisvestingsprogramma vast te stellen. Het programma geeft richting aan het volkshuisvestingsbeleid voor ten minste vijf jaar, vervangt de woonvisie en vormt de basis voor lokaal te maken prestatieafspraken.

3a. 3 Correctie legesraming
In de begroting van 2023 is uitgegaan van een extra legesopbrengst van € 400.000 in 2026, als gevolg van het versterken van de keten Bouwen en Wonen. In de praktijk blijkt deze opbrengst niet realiseerbaar, omdat de verwachte bouwactiviteiten niet volledig plaatsvinden in 2026. Na correctie van deze inschatting sluit de legesraming weer aan op de te verwachten legesbaten.

3a. 4. Leges omgevingsvergunningen en bestemmingsplannen
Dit betreft de actualisatie van de legesopbrengsten.

3a. 5 Indexatie huurinkomsten voor dit PO
Dit betreft het totaal van de 3,5% indexatie op de huurinkomsten voor 2025 en verder voor dit Programma Onderdeel (PO). De indexatie voor 2025 wordt in de 2e Financiële rapportage (Firap) 2025 verwerkt.

3a. 6 Kostenverdeelstaat BUCH bijdrage o.b.v. de begroting 2026
De begroting 2026 van Werkorganisatie BUCH leidt tot een aangepaste toerekening van de gemeentelijke bijdrage aan de diverse programmaonderdelen. Op totaalniveau is deze herverdeling budgettair neutraal.

Beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - 3A. Wonen en leefomgeving - Beleidsindicatoren
B
U
C
H
NL
Overzicht verplichte indicatoren
score
score
score
score
score
jaar
Gemiddelde WOZ-waarde
439
333
370
385
290
2021
x €1.000
Gemiddelde WOZ-waarde
478
363
405
417
317
2022
x €1.000
Gemiddelde WOZ-waarde
547
445
476
505
368
2023
x €1.000
Gemiddelde WOZ-waarde
579
441
484
516
379
2024
x €1.000
Nieuw gebouwde woningen
4,3
0,4
12,4
7,9
9,1
2023
per 1.000 woningen
Demografische druk
102,5
72,7
87,5
90,2
70,7
2025
%

3B. Duurzaamheid en milieu

Terug naar navigatie - - 3B. Duurzaamheid en milieu

Inleiding

Terug naar navigatie - 3B. Duurzaamheid en milieu - Inleiding

Wij zetten in op het behouden van een schone, veilige en duurzame leefomgeving waarbij wordt gezorgd dat er adequaat wordt ingespeeld op maatschappelijke ontwikkelingen. Eén van die ontwikkelingen is het inspelen op klimaatverandering. 
Met dit voor ogen richten we onze inspanningen op de volgende thema’s:

  1. Programma Klimaat;
  2. Milieutaken.

Hoe zien we of we dat bereiken?
Als onze inspanningen slagen zien wij dat terug in:

  • De Kritische Prestatie Indicatoren (KPI) van het programma Klimaat. Daarmee volgen wij de voortgang op de geformuleerde doelen op het pad richting 2030 en 2040 en – uiteindelijk – een duurzame, klimaat neutrale gemeente.
  • •    Actieve betrokkenheid van het balanceren tussen de bezuinigingsopgave van de Omgevingsdienst enerzijds en de provinciale robuustheidscriterium anderzijds.

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - 3B. Duurzaamheid en milieu - Wat willen we bereiken?

Programma Klimaat

Terug naar navigatie - 3B. Duurzaamheid en milieu - Wat willen we bereiken? - Programma Klimaat

Wij gaan aan de slag met de uitvoer van het Programma Klimaat 2025 -2030. Daarmee realiseren we Nederlandse en Europese richtlijnen en bouwen we verder aan een duurzame, toekomstbestendige gebouwde omgeving. De eerste belangrijke mijlpaal komt in zicht: in 2030 moet 55% CO2-reductie gerealiseerd zijn. Inmiddels is duidelijk dat de EU in 2040 een reductie van 90% vraagt. Dat vraagt om versnelling maar ook concrete, meetbare acties. Die acties zijn verdeeld over de verschillende uitvoeringspijlers van het Klimaatprogramma.

Kijk voor het gehele programma op Klimaatplein.castricum.nl 

Milieutaken

Terug naar navigatie - 3B. Duurzaamheid en milieu - Wat willen we bereiken? - Milieutaken

Voor het uitvoeren van de gemeentelijke milieutaken doet de gemeente in samenwerking en met ondersteuning van de verbonden partij Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (ODNHN).

Wat gaat het kosten?

Terug naar navigatie - 3B. Duurzaamheid en milieu - Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000
Exploitatie
Meerjaren begroting 2026
Meerjaren begroting 2027
Meerjaren begroting 2028
Meerjaren begroting 2029
Baten
10.324
10.654
10.901
11.090
Lasten
-10.614
-10.965
-11.180
-11.328
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-291
-311
-279
-238

Financiële mutaties

Terug naar navigatie - 3B. Duurzaamheid en milieu - Financiële mutaties
Omschrijving
Bedragen x € 1.000
2026
2027
2028
2029
I/S
Overige mutaties begroting 2026
nb
3b
1
Onderhoud a.g.v. risico-inventarisatie
13
N
I
aut
3b
2
Huishoudelijk afval
40
V
240
V
341
V
448
V
S
aut
3b
3
Riool
131
N
99
N
48
N
22
N
S
aut
3b
4
Kostenverdeelstaat BUCH bijdrage o.b.v. begroting 2026
85
N
139
N
157
N
295
N
S
aut
3b
5
Mutatie kapitaallasten voor dit PO
96
V
4
N
23
N
23
N
S
Totaal 3b
93
N
1
N
112
V
109
V

Financiële toelichting

Terug naar navigatie - 3B. Duurzaamheid en milieu - Financiële toelichting

3b. 1 Onderhoud a.g.v. risico-inventarisatie gemeentewerf
Vanuit de Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) is naar voren gekomen dat op de gemeentewerf de gasflessen niet overdekt zijn opgeslagen, waardoor onder de invloed van de zon een gevaarlijke situatie kan ontstaan. De bijraming betreft het voorkomen van deze gevaarlijke situatie.

3b. 2 Huishoudelijk afval
Dit betreft het saldo vanuit de actualisatie van de kosten en opbrengsten voor de afvalstoffenheffing.

3b. 3 Riool
Dit betreft het saldo van de actualisatie van de kosten en opbrengsten voor de rioolheffing.

3b. 4 Kostenverdeelstaat BUCH bijdrage o.b.v. de begroting 2026
De begroting 2026 van Werkorganisatie BUCH leidt tot een aangepaste toerekening van de gemeentelijke bijdrage aan de diverse programmaonderdelen. Op totaalniveau is deze herverdeling budgettair neutraal.

3b. 5 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
Betreft de mutatie van de kapitaalslasten naar aanleiding van de wijzigingen in het investeringsschema voor dit programmaonderdeel.

Beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - 3B. Duurzaamheid en milieu - Beleidsindicatoren
B
U
C
H
NL
Overzicht verplichte indicatoren
score
score
score
score
score
jaar
Omvang huishoudelijk restafval
129
68
97
98
150
2023
kg per inwoner
Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit
25,7
26,6
26,6
28,8
32,5
2022
%

Begrotingspost subsidies

Terug naar navigatie - 3B. Duurzaamheid en milieu - Begrotingspost subsidies

Onderstaande tabel bevat een overzicht van subsidies die worden verstrekt op basis van de gemeentelijke begroting. Dit vormt één van de juridische grondslagen voor het toekennen van subsidies. Wanneer een bepaalde activiteit wordt uitgevoerd door één of slechts enkele partijen, is het niet noodzakelijk om speciaal voor hen een aparte subsidieregeling op te stellen. In dat geval moeten zowel de naam van de ontvanger als het maximale subsidiebedrag in de begroting worden opgenomen. Het college is bevoegd de subsidie te verlenen, onder voorbehoud van de jaarlijkse vaststelling van de gemeentebegroting door de gemeenteraad. Deze vorm van subsidieverlening voorkomt een onevenredige belasting van het bestuursorgaan.

Subsidieontvanger
Activiteit
Max subsidiebedrag 2026
Periode meerjarige subsidie
Energie coöperatie CALorie
Verduurzamingsprojecten gericht op inwoners: het uitvoeren van Energiescans door Energie coaches van Heiloo Energie, het door-ontwikkelen van het Energiecoach netwerk, verduurzaming van VVE’s, Scholen/Educatie, Koppelkansen sportverenigingen, Informatiebijeenkomsten en zaalhuur, Communicatie
€ 110.000
2026
Stichting CALorie Business
Verduurzamen van bedrijventerreinen: Strategische verduurzaming bedrijfsclusters (Energie Management Systemen) bij met name Castricummerwerf, verduurzaming van overige bedrijventerreinen binnen Castricum
€ 20.000
2026
Centrum voor Verduurzaming regio Alkmaar
Verduurzamen van bedrijven op met name bedrijventerreinen, oplossen van netcongestie. Verstrekken van onafhankelijk advies zonder winstoogmerk, vanuit een voor-en-door-ondernemers concept.
€ 15.000
2026, 2027

3C. Beheer en onderhoud

Terug naar navigatie - - 3C. Beheer en onderhoud

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - 3C. Beheer en onderhoud - Wat willen we bereiken?

Versterken groene karakter

Terug naar navigatie - 3C. Beheer en onderhoud - Wat willen we bereiken? - Versterken groene karakter

Het groene karakter vormt een belangrijk fundament onder de kwaliteit van leven in de gemeente. Groen draagt bij aan gezondheid, biodiversiteit, recreatie en klimaatadaptatie. Tegelijkertijd vraagt de groeiende woningbehoefte om zorgvuldige ruimtelijke keuzes. Wij zetten in op het versterken van het groene netwerk, met behoud van open ruimtes en een onbebouwd buitengebied.

In 2026 ligt de focus op herstel, behoud en uitbreiding van het groen. De uitvoering van het herstelplan na storm Poly, grotendeels afgerond in 2025, wordt voortgezet aan de hand van het groenbeheerplan en de kansenkaart (vastgesteld in 2024). Deze vormen ook de basis voor de verdere realisatie van de ambitie om jaarlijks 500 extra bomen te planten.

Naast het bomenbeleid wordt gewerkt aan het vergroten van biodiversiteit, het verbeteren van infiltratiecapaciteit en het verminderen van hittestress. Dit gebeurt onder meer via de aanleg van ecologische oevers en zoomvegetaties en het benutten van koppelkansen bij civiele projecten. Waar mogelijk worden gronden van derden benut in samenwerking met onder meer HHNK, PWN, RAUM en het Groenplatform.

Bewonersparticipatie speelt een belangrijke rol in de gebiedsgerichte aanpak. Inwoners worden actief betrokken bij het beheer en de inrichting van hun directe leefomgeving, wat bijdraagt aan lokaal eigenaarschap en draagvlak.

De voortgang wordt gevolgd via indicatoren zoals het aantal nieuw geplante bomen, de uitbreiding van groene ruimte, de biodiversiteitsontwikkeling in bermen en parken, de vermindering van hittestress en de verbetering van waterinfiltratie en -berging. Deze indicatoren maken het mogelijk het beleid onderbouwd te monitoren en bij te stellen waar nodig.

Wat gaat het kosten?

Terug naar navigatie - 3C. Beheer en onderhoud - Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000
Exploitatie
Meerjaren begroting 2026
Meerjaren begroting 2027
Meerjaren begroting 2028
Meerjaren begroting 2029
Baten
1.239
1.127
1.186
1.203
Lasten
-11.049
-11.254
-11.366
-11.565
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-9.810
-10.127
-10.181
-10.362
Onttrekkingen
8
8
8
8
Geraamd resultaat
8
8
8
8

Financiële mutaties

Terug naar navigatie - 3C. Beheer en onderhoud - Financiële mutaties
Omschrijving
Bedragen x € 1.000
2026
2027
2028
2029
I/S
Overige mutaties begroting 2026
aut
3c
1
Leges kabels en leidingen
175
V
175
V
175
V
175
V
S
nb
3c
2
Aanleg glasvezel
0
V
I
aut
3c
3
Indexatie onkruidbestrijding
3
N
3
N
3
N
3
N
S
aut
3c
4
Samenstellen onderhoudsplan en onderzoeken gemeentewerf
14
N
I
aut
3c
5
Onderhoud gemeentewerf
17
N
20
N
20
N
20
N
S
nb
3c
6
Aanpassing methode maaien
18
N
18
N
18
N
18
N
S
aut
3c
7
Indexatie huurinkomsten voor dit PO
8
V
13
V
19
V
36
V
S
aut
3c
8
Kostenverdeelstaat BUCH bijdrage o.b.v. begroting 2026
89
V
50
V
55
V
193
N
S
aut
3c
9
Mutatie kapitaallasten voor dit PO
65
V
3
V
4
V
1
N
S
Totaal 3c
285
V
200
V
212
V
24
N

Financiële toelichting

Terug naar navigatie - 3C. Beheer en onderhoud - Financiële toelichting

3c. 1 Leges kabels en leidingen
Dit betreft de actualisatie van de legesopbrengsten.

3c. 2 Aanleg glasvezel
Onlangs is een samenwerkingsovereenkomst voor de aanleg van glasvezel afgesloten. Dit heeft een projectduur van 2 jaar, 2025 en 2026. De aanpassing in budget wordt hierbij voor 2026 verwerkt. De aanpassing in 2025 wordt verwerkt in de 2e Financiële rapportage (Firap).
De te maken kosten worden volledig gedekt door extra leges.

3c. 3 Indexatie onkruidbestrijding
Op basis van de overeenkomst op onkruidbestrijding heeft de aannemer een prijsverhoging doorgegeven. De prijsverhoging wordt nu in de begroting verwerkt.

3c. 4 Samenstellen onderhoudsplan en onderzoeken gemeentewerf
Voor de gemeentewerf wordt voorgesteld om een meerjarig onderhoudsplan te vervaardigen. Dit voorkomt achterstallig onderhoud, waardoor het risico op ongelukken wordt verkleind. Daarnaast dienen diverse milieuonderzoeken te worden uitgevoerd.

 

3c. 5 Onderhoud gemeentewerf
Het betreft herstelwerkzaamheden van verzakte en weggeschoven stelconplaten, het hekwerk en het aanbrengen van een goot voor drainage. Deze werkzaamheden zijn nog niet in de begroting van 2026 opgenomen. Voor 2027 en verder is een jaarlijkse gelijkblijvende inschatting opgenomen.

3c 6 Aanpassing methode maaien
In 2025 is het wettelijk besluit genomen om middels een andere methodiek te gaan maaien in de openbare ruimte. Hierdoor wordt de overeenkomst met de aannemer aangepast hetgeen resulteert in hogere structurele maaikosten.

3c. 7 Indexatie huurinkomsten voor dit PO
Dit betreft het totaal van de 3,5% indexatie op de huurinkomsten voor 2025 en verder voor dit Programma Onderdeel (PO). De indexatie voor 2025 wordt in de 2e Financiële rapportage (Firap) 2025 verwerkt.

3c. 8 Kostenverdeelstaat BUCH bijdrage o.b.v. de begroting 2026
De begroting 2026 van Werkorganisatie BUCH leidt tot een aangepaste toerekening van de gemeentelijke bijdrage aan de diverse programmaonderdelen. Op totaalniveau is deze herverdeling budgettair neutraal.

3c. 9 Mutatie kapitaallasten voor dit PO
Betreft de mutatie van de kapitaalslasten naar aanleiding van de wijzigingen in het investeringsschema voor dit programmaonderdeel.

Verbonden partijen behorende bij programma 3

Terug naar navigatie - - Verbonden partijen behorende bij programma 3
PO
Verbonden partij
3a
C.V. Ontwikkelingsbedrijf De Limmer strandwal
3a
Zandzoom B.V.
3b
Vuilverbrandingsinstallatie e.o. (VVI)
3b
Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN)